نخستین هفته‌نامه تخصصی حمل و نقل

HAMLONAGHL WEEKLY

TWEEKLY.IR

امروز: ۱۳۹۹ چهارشنبه ۱۵ مرداد | Wednesday 5 Aug 2020 | اِلأَربِعا ١٥ ذو الحجه ١٤٤١
پربیننده‌ترین:
پربیننده‌ترین
تیتر خبرها
تبلیغات
پروازنما تین نیوز
کیوسک
شماره: 226 | ۱۳۹۸ دوشنبه ۱۵ مهر
کد خبر: ۲۱۴۰۴

بررسی وعده افزایش سفرهای روزانه مترو تهران به ۵ میلیون نفر

علیرضا انصاری؛ کارشناس ارشد مهندسی صنایع:
مترو، واژه‌ای که چند سالی است بسیار شنیده می‌شود، به‌اصطلاح خارجی‌ها همواره وایرال است و گستره انتشار اخبار آن با موضوعات روز سیاسی برابری می‌کند؛ حتی با برجام! مد حمل‌ونقل ریلی که هیچ ارتباطی با سیاست ندارد، اما مدیریت و تأمین اعتبارات آن با سیاست گره خورده است. مأموریتش جابه‌جایی مسافر است اما حرفش، حرف نداری و کمبود است. کمبود اعتبارات توسعه‌ای، کمبود ناوگان، کمبود تجهیزات و تأسیسات. اما مترو تهران در میان متروهای کشور از همه پر سر و صداتر است.

 

با اینکه حدود ۴۴سال پیش نقشه خطوط ۷ گانه آن طراحی شده است، در آغاز دهه سوم بهره‌برداری همچنان ناتمام مانده است. یکی از قربانیان جنگ تحمیلی است که به احتمال زیاد اگر جنگ نمی‌شد، اکنون پایتخت کشور دارای یک شبکه حمل‌ونقل زیرزمینی کامل بود. مظلوم است آنقدر مظلوم که پس از جنگ نقشه‌های خطوط آن را در سبزی فروشی یافتند. حتی اگر بعد از جنگ خطبه مترو خوانده نمی‌شد شاید الان به‌طور کلی وجود نداشت و تمامی سفرهای شهری امروز تهران روی زمین انجام می‌شد، تصورش هم وحشتناک است!

 

در دوره‌های مختلف مدیریت شهری تهران، وعده‌های بسیاری در خصوص تکمیل و به سرانجام رسیدن و همچنین افزایش سهم آن در حمل‌ونقل شهری داده شده است. وعده‌هایی که وقتی با مراجعه به آمار و اطلاعات به‌طور دقیق بررسی می‌شوند یادآور ضرب‌المثل قدیمی است: سنگ بزرگ نشانه نزدن است! اسفندماه سال ۱۳۹۷ محسن هاشمی، رئیس شورای اسلامی شهر تهران که بی‌تردید مترویی‌ترین مرد ایران است، در مراسم افتتاح تعدادی از ایستگاه‌های خط ۷ مدعی شد مترو تهران این ظرفیت را دارد که روزانه ۵ میلیون سفر داشته باشد و مدیریت شهری و دولت باید برای رسیدن به این هدف کمک کنند.

 

برای بررسی تحقق این وعده یک داده‌کاوی آماری روی تعداد سفر و تعداد مسافر ثبت‌شده مترو تهران در طی ۱۰ سال (از ابتدای سال ۱۳۸۸ تا پایان سال ۱۳۹۷) صورت پذیرفت. برای این منظور سه ماه از سال (اردیبهشت، مهر و اسفند) که بیشترین تعداد سفر و حجم جابه‌جایی مسافر را دارند، انتخاب شد و در هرماه روزی که جداگانه بیشترین آمار سفر و مسافر در آن ثبت شده است انتخاب شد و روزهای مورد نظر طی ۱۰ سال متوالی در دو نمودار مجزا با یکدیگر مقایسه شدند تا روند تغییرات مشخص شود.

 

توضیح: تفاوت تعداد مسافر و سفر در آنجاست که به‌عنوان مثال اگر یک مسافر مترو در مسیر حرکتی خود از خط ۳ مترو به خط ۴ تغییر مسیر دهد، در آمار مربوطه یک مسافر و ۲ سفر ثبت می‌گردد. این اطلاعات توسط تجهیزات کنترل، فروش و جمع‌آوری خودکار بلیت (AFC)، پردازش و استخراج می‌شود.  لازم به ذکر است که مترو تهران در سال ۱۳۸۸، دارای تعداد ۴ خط و ۶۱ ایستگاه فعال بوده است و در پایان سال ۱۳۹۷، این تعداد به ۷ خط و ۱۲۱ ایستگاه فعال رسیده است.

 

به عبارتی در طی ۱۰ سال موردبررسی تعداد ایستگاه‌های فعال مترو ۲ برابر شده است؛ اما روند افزایش سفر و مسافر مطابق نمودارهای ترسیم‌شده نشان می دهد که این میزان افزایش متناسب با روند توسعه‌ای خطوط و ایستگاه‌ها نبوده است. مترو تهران با اضافه‌شدن ۳ خط و ۶۰ ایستگاه تنها توانسته است حداکثر تعداد سفر را ۱.۶ برابر و تعداد مسافران را ۱.۵ برابر کند. این آمار به‌درستی نشان می دهد که با بهره‌برداری از هر ایستگاه بیشترین اتفاقی که می‌افتد توزیع مسافری در بین ایستگاه‌های قبلی و جدید است و مترو تهران در جذب مسافر جدید عملکرد مطلوبی نداشته است.

 

اما جذب مسافر جدید به‌سادگی امکان‌پذیر نیست و نیازمند اقداماتی گسترده‌ای از جمله توسعه ناوگان، کاهش سرفاصله زمانی قطارها و مهمتر از همه بازنگری و بهبود فرآیندهای بازاریابی شرکت بهره‌برداری راه‌آهن شهری تهران و حومه به شرح ذیل است تا مترو از گزینه اجباری به یک گزینه اختیاری برای شهروندان و انجام سفرهای شهری تبدیل شود.


۱- شناخت و توسعه بازار خدمات حمل مسافر
شناخت بازار حمل مسافر، تحلیل ویژگی‌ها، روندها و همچنین کمک به توسعه خدمات تکمیلی به منظور توسعه بازار حمل مسافر مترو در تهران و حومه است. ویژگی‌های جمعیتی، جغرافیایی و کاربردی بخش‌های مختلف شهر و حومه، مقاصد سفر و همچنین روندهای مربوط به تغییرات آنها از اطلاعات ورودی مهم برای شناخت بازار حمل مسافر و همچنین برنامه‌ریزی برای توسعه خدمات برای پاسخگویی مناسب است. همچنین بررسی شبکه‌های تکمیلی حمل‌ونقل شهری و ایجاد ارتباطات مناسب، اقدام مهمی در جهت توسعه بازار حمل مسافر از طریق مترو است.


۲- توسعه کیفی و توسعه خدمات حمل مسافر
بالابردن سطح رفاه در ارایه خدمات مسافری از جمله ارایه سرویس‌های بهداشتی، قابلیت‌ها دسترسی برای اقشار خاص جامعه از قبیل معلولان و کم‌توانان
ارایه خدمات تکمیلی در ایستگاه‌ها از جمله قابلیت استفاده از دستگاه‌های خودپرداز، پوشش اینترنت رایگان
توسعه و ساماندهی مجتمع‌های ایستگاهی با کاربری مختلط به منظور تأمین منابع احداث خط‌های ریلی با رویکرد توسعه شهری مبتنی بر حمل‌ونقل همگانی (TOD) و منطبق با طرح تفصیلی شهر در شعاع ۲۵۰ متری ایستگاه‌های مترو (برنامه پنج ساله سوم توسعه شهر تهران - بند ۴ ماده ۵۰)


۳- مدیریت نظام قیمت‌گذاری خدمات حمل مسافر
طراحی و توسعه نظام قیمت‌گذاری خدمات حمل مسافر است. نظام قیمت‌گذاری شامل توصیف انواع بلیت، توصیف انواع گروه‌های مشتریان، مبانی قیمت‌گذاری و نرخ قیمت خدمات برای تمامی گروه‌ها و حالت‌های پیش‌بینی شده است. میزان انواع تخفیفات برای اقشار خاص یا ایام خاص یا دوره‌های زمانی خاص در این فرآیند تعیین می‌شود.

 

علاوه بر مشکلات و کاستی‌های اشاره شده، قیمت نسبتا ارزان بنزین و ظهور پدیده تاکسی‌های اینترنتی در سال‌های اخیر باعث شده است که همچنان استفاده از خودرو برای انجام سفرهای درون‌شهری در اولویت باشد که این خود باعث بروز مشکلات دیگری از جمله ترافیک و آلودگی هوا در شهرهای بزرگ از جمله تهران شده است. چنین می‌توان نتیجه گرفت که تحقق وعده ۵ میلیون سفر روزانه با مترو، عددی که مشخص نیست از بطن کدام محاسبات بیرون آمده است،

 

با توجه به شرایط امروز مترو تهران و چشم‌انداز پیش رو حداقل در کوتاه‌مدت غیرممکن است و مشخص نیست چند خط و ایستگاه دیگر باید افتتاح شود و چند دهه دیگر زمان لازم است تا وعده امروز مدیران شهری عملی شود. یکی از اصول تمرینی در رشته وزنه‌برداری، رعایت اصل اضافه‌بار تدریجی است. شاید بهتر است که مدیران شهری برای دادن چنین وعده‌هایی این اصل را مورد توجه قرار دهند. 

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد
عنوان صفحه‌ها
نظرسنجی