نخستین هفته‌نامه تخصصی حمل و نقل

HAMLONAGHL WEEKLY

TWEEKLY.IR

امروز: ۱۳۹۷ سه شنبه ۲۴ مهر | Tuesday 16 Oct 2018 | اِثَّلاثا ٥ صفر ١٤٤٠
پربیننده‌ترین:
تبلیغات
پروازنما تین نیوز
کیوسک
شماره: 151 | ۱۳۹۶ دوشنبه ۲۳ بهمن
کد خبر: ۱۶۴۸۳

وعده نسیه وزیر نفت به متروی پایتخت

  نورا حسینی: یکی از اتفاقاتی که شورای چهارم را با شوراهای گذشته متفاوت می‌کرد، رفت‌وآمد وزرا و معاونان رئیس‌جمهور به صحن شورای شهر تهران بود. یکی از جلسه‌های پروعده دولتی‌ها به مردم شهر تهران، جلسه‌ای بود که وزیر نفت درآن میهمان ویژه بود؛ زمستان ۹۲. او در این جلسه از کمک ۵۰۰ میلیون دلاری به متروی تهران گفت و همراهی با مدیریت شهری برای تعویض تاکسی‌های فرسوده پایتخت. اما یک ریال از این کمک‌ها به مدیریت شهری گذشته داده نشد. 

 


وزیر نفت در سخنان امیدبخش خود اعلام آمادگی کرده بود که در طرح تعویض تاکسی‌های تهران مدیریت شهری را همراهی خواهد کرد، زیرا تاکسی‌ها یکی از مصرف‌کنندگان اصلی سوخت هستند و آنچه برای او در مقام وزیر نفت مهم است، کاهش مصرف سوخت است؛ «یعنی اگر یک تاکسی به جای روزی ۷۰ لیتر، روزی ۳۰ لیتر مصرف کند، من ارزش صادراتی ۴۰ لیتر باقیمانده را برای توسعه حمل‌ونقل عمومی پرداخت می‌کنم، زیرا به ازای هر مسافری که با مترو تردد کند، نیم‌لیتر در مصرف سوخت صرفه‌جویی می‌شود.»


زنگنه با قاطعیت گفت: «من ظرف ۲ تا ۲.۵ سال می‌توانم ظرفیت جابه‌جایی مسافر مترو را به ۷ میلیون نفر برسانم. علاوه بر این موضوعی که رئیس‌جمهور به طور خاص به آن حساس است، مسئله موتورسیکلت‌ها است که از آلاینده‌های مهم تهران است. دولت به واردات و تولید موتورسیکلت برقی و ماشین‌های هیبریدی علاقه دارد.»
برای عملیاتی‌شدن وعده‌های وزیر قرار بر این شد که کمیته‌ای تشکیل تا رایزنی‌ها برای اجرایی‌شدن برنامه‌هایی که زنگنه اعلام کرد، آغاز شود، اما جلسات این کمیته هرگز به راهکار عملیاتی ختم نشد.

 


احمد دنیا‌مالی رئیس کمیته‌ای بود که اجرایی‌شدن بند «ق» را دنبال می‌کرد. او پس از به‌سرانجام‌نرسیدن این وعده، به رسانه‌ها گفت: «جلساتی با حضور شهردار تهران و وزیر نفت برگزار شد، اما به دلیل آنکه دولت اصرار داشت سرمایه‌گذاری‌ها در حوزه مترو و نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی انجام شود و بعد از صرفه‌جویی‌ها در سوخت، میزان کمک وزارت نفت مشخص شود، این موضوع تحقق پیدا نکرد؛ زیرا مشکل اصلی مدیریت شهری همین سرمایه‌گذاری و نبود منابع مالی است. باید امکانی فراهم می‌شد که ابتدا زمینه سرمایه‌گذاری دولت فراهم شود، زیرا مشخص است که توسعه حمل‌ونقل عمومی سبب کاهش مصرف سوخت می‌شود.»

 


جعفر تشکری هاشمی هم که آن زمان معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران بود، درباره اینکه چرا این وعده وزیر اجرایی نشده است، گفت: «در مصادیق این تبصره آمده است؛ تاکسی‌هایی که پایه گازسوز هستند، به ازای هر کیلومتر پیمایش، ۱.۱ سنت دلار به ذی‌نفع پرداخت شود، اما در کشور ما اصلاً تاکسی پایه گازسوز تولید نمی‌شود و این تاکسی‌ها در سطح دنیا هم محدود هستند. اگر هم ما این نوع تاکسی‌ها را وارد کنیم، هزینه بسیار بالایی دارد. بنابراین وقتی شرط اول وجود ندارد، بقیه شرط‌ها هم محقق نمی‌شود.»

 


بی‌نتیجه‌ماندن مذاکرات باعث شد پرونده کمک‌های وزارت نفت به مترو بسته شود تا هفته پیش که دوباره وزارت نفت در تفاهم‌نامه‌ای با معاونت حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران متعهد شد، به مترو تا سقف یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار کمک کند.


وزیر نفت در جریان امضای این تفاهم‌نامه مدعی شد، مدیریت گذشته شهر تهران قول‌وقرارهای قبلی را پیگیری نکرده و به همین دلیل به قرارداد اجرایی تبدیل نشد. زنگنه برای اینکه این‌بار هم مسئولان شهری دلخوش به پول خیالی نشوند، گفت: «قرار نیست وزارت نفت از پول مردم به کسی یا جایی پول بدهد، اگر هم قولی داده شده، برای این است که اول صرفه‌جویی شود و بعد به ازای هر نفر مسافر جدید، پول پرداخت کنند. در همین تفاهم‌نامه هم همین روال را داریم و بدون قاعده به کسی و جایی پول نمی‌دهیم. اول صرفه‌جویی می‌شود، بعد پول می‌دهیم.»

 

 

جزئیات تفاهم‌نامه نفتی شهرداری
قرار است وزارت نفت برای تأمین واگن مترو چه کمکی به شهرداری تهران بکند؟
با امضای این تفاهم‌نامه میان شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت کشور و شهرداری تهران برای توسعه حمل‌ونقل ریلی درون‌شهری، اعتباری تا سقف یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار پیش‌بینی شد. این اعتبار نفتی در ده سال و به شکل مشروط به شهرداری تهران پرداخت می‌شود که برای تأمین مالی افزودن هزار واگن به شبکه خطوط متروی تهران مصرف می‌شود. محل تأمین این اعتبار صرفه‌جویی حاصل از کاهش مصرف سوخت در ازای انتقال سفرهای درون‌شهری تهران از خودروی شخصی و سایر شیوه‌های حمل‌ونقلی به مترو است، به‌این‌ترتیب به ازای هر سفری که از محل افزایش واگن به مترو اضافه می‌شود، ۸/‌۹ سنت به شهرداری تهران پرداخت خواهد شد.


این تفاهم‌نامه در چارچوب ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب سال ۱۳۹۴ منعقد شده است. به استناد این ماده قانونی، وزارت نفت چندی پیش طرح «توسعه حمل‌ونقل مسافر با قطار شهری در تهران و هشت کلان‌شهر اصفهان، تبریز، شیراز، اهواز، کرمانشاه، مشهد، کرج و قم» را با هدف بهبود و ارتقای سفرهای درون‌شهری با مترو، دستیابی به اهداف قانون توسعه حمل‌ونقل عمومی و مدیریت مصرف سوخت و نیز برای کاهش مصرف سوخت و میزان انتشار آلاینده‌های زیست‌محیطی، به شورای اقتصاد ارائه کرد که پس از تصویب در این شورا به شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت کشور تکلیف شد.


در این طرح، شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت مکلف شده است که به ازای تحقق هر سفر اضافه با مترو که حاصل از افزایش هزار واگن در تهران و هزار واگن در ۸ کلان‌شهر دیگر است، ۸/‌۹ سنت به «سرمایه‌گذار عامل صرفه‌جویی» پرداخت کند. 
برابر مصوبه شورای اقتصاد، برآورد صرفه‌جویی حاصل از افزوده‌شدن هر دستگاه واگن در یک سال، ۱۴۲ هزار و ۱۴۸ دلار برای تهران و ۷۸ هزار و ۷۶۳ دلار برای کلان‌شهرها پیش‌بینی شده است. به‌این‌ترتیب، با اجرای کامل این طرح صرفه‌جویی حدود یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلاری در بازه زمانی ۱۰ ساله محقق خواهد شد.

 


با اجرای کامل این طرح در بازه زمانی یادشده، حدود ۴/۱۷ میلیارد لیتر بنزین، ۴/۷ میلیارد لیتر مترمکعب  CNG و ۷/۰ میلیارد لیتر گازوئیل صرفه‌جویی صورت گرفته و درعین‌حال ۱/۴۷ میلیون تن از تولید و انتشار دی‌اکسید کربن کاسته خواهد شد.
سهم تهران در طول دوره ۱۰ ساله، حدود ۵/۹ میلیارد لیتر بنزین، ۰۹/۴ میلیارد لیتر مترمکعب CNG و ۴/۰ میلیارد لیتر گازوئیل بوده و در ضمن ۷/۲۵ میلیون تن معادل دی‌اکسید‌کربن کاهش آلاینده‌های زیست‌محیطی را در پی خواهد داشت.

 


این تفاهم‌نامه می‌تواند مدیریت شهری تهران را در بازپرداخت وام‌های جهانی برای خرید واگن همراهی کند. در حال حاضر، تهران با بحران کمبود واگن مترو روبه‌رو است. در ساعت اوج مسافر، ایستگاه‌های مترو شلوغ است و مسافران به قول یکی از اعضای سابق شورای شهر تهران در واگن‌های مترو کتلت می‌شوند.

 

بحران کمبود واگن
کمبود واگن به‌اندازه‌ای بحرانی است که رئیس شورای شهر تهران در نامه‌ای به معاون‌ اول رئیس‌جمهور از او درخواست وقت فوری با موضوع کمبود واگن در متروی پایتخت کرده است و علی لاریجانی، رئیس مجلس نیز با اشاره به گفتگوی اخیرش با محسن هاشمی گفته است: «به‌تازگی رئیس شورای شهر تهران گفته برای متروی تهران ۲ هزار و ۵۰۰ واگن کم دارند، باید با آنها جلسه‌ای بگذاریم تا ببینیم آیا مشکلشان با درنظرگرفتن فاینانس حل می‌شود یا خیر؟ و در بحث کمبود منابع متروی تهران باید ببینیم مجلس چه کمکی می‌تواند به آنها بکند و چه اختیاراتی به آنها بدهیم تا مشکل آلودگی هوا را برطرف کنند.»
 اما چه روش‌هایی برای تأمین واگن برای پایتخت پیش‌بینی ‌شده است؟

 

محمدعلی کرونی، دبیر کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای شهر تهران، از سه راهکار برای تأمین واگن برای خطوط متروی تهران می‌گوید: «در وهله اول، قرار است سهم بیشتری از واگن‌هایی که دولت برای قطار شهری‌های کشور در نظر گرفته است، نصیب تهران شود. دولت موظف به ساخت ۲ هزار واگن مترو و تحویل به قطار شهری‌های کلان‌شهرهای کشور است که از این میزان هزار واگن سهم تهران است. بررسی‌ شورای شهر حاکی از این است که سایر شهرهای دارای مترو با توجه به میزان توسعه، امکان برخورداری از تمام هزار واگن باقیمانده را ندارند. در نتیجه، قرار است شهرداری تهران نیز رایزنی‌هایی برای جذب چهارصد تا پانصد واگن از این تعداد را انجام دهد.»

 


کرونی راهکار دوم تأمین واگن را اختصاص دو فاینانس ۴۸۰ میلیون یورویی چین به این امر عنوان می‌کند و می‌گوید: «این دو فاینانس به ساخت خطوط ۶ و ۷ مترو اختصاص داشته و فرایند تحقق آنها تقریباً به اتمام رسیده و بانک شهر نیز بانک عامل انتخاب شده است. طبق قول معاون ترافیک شهردار، قرار است کل منابع این فاینانس نیز صرف تأمین واگن شود.» به گفته او، راهکار سوم رفع کمبود واگن که محسن هاشمی، رئیس شورای شهر تهران، در این جلسه پیشنهاد داد، برگزاری مناقصه بین‌المللی با حضور تمام شرکت‌های واگن‌سازی برای سفارش ساخت واگن از محل منابع بودجه سالانه شهرداری است. همچنین شهرداری تهران زمین‌هایی در اختیار دارد که می‌تواند در قالب مدل ویژه‌ای، از طریق تهاتر هزینه قراردادهای آتی بین‌المللی را تأمین کند.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد
عنوان صفحه‌ها
نظرسنجی